De nadelen van kernenergie

Mens en milieu worden te zwaar belast

Kernenergie leek in den beginne een goedkoper en reel alternatief voor fossiele brandstoffen te zijn. Na dik vijftig jaar kunnen daar wel enige kanttekeningen bij worden geplaatst. De productie van kernenergie leek een stuk goedkoper en milieu vriendelijker te zijn, kijkend naar de verhouding van directe productie kosten en de CO2 neutraal geleverde stroom, Het zijn echter de initiële en nazorg kosten, naast contextuele vraagstukken die problematisch zijn. Het prijskaartje dat aan de bouw, onderhoud, ontmanteling en de opslag van radioactief restmateriaal hangt is namelijk enorm hoog. Die gaan we dus doorschuiven naar de generaties na ons die daar niets anders mee kunnen doen dan daar zorg voor te dragen. Daar laten we de kosten bij eventuele calamiteiten en rampen links liggen aangezien die niet van tevoren in te schatten zijn..

fukushima

De gevolgen van een kernramp zijn niet te overzien

Zoals de twee grootste nucleaire rampen, Tsjernobyl en Fukushima hebben laten zien zijn de gevolgen van een ernstige kernramp bijna niet te overzien. De schade die aan mens en milieu worden toegebracht blijkt welhaast onomkeerbaar te zijn. De consequenties van een eventuele ramp gaan ver. Generaties lang kan er hinder worden ondervonden door genetische mutaties en allerhande stralingsziektes. Die gevolgen strekken zich uit over decennia zo niet honderden of duizenden jaren in een worst case scenario. Een kernramp kan namelijk een nucleaire kettingreactie in gang zetten die niet of nauwelijks meer te stoppen is. Zo duurt de ramp in het Russische Tsjernobyl die zich in 1986 afspeelde nog steeds voort. Het gebied is nog altijd onleefbaar en duizenden mensen hebben nog altijd dagelijks te maken met de gevolgen van deze ramp.

tsjernobyl-2

Opruimen c.q. opslaan van radioactief rest materiaal problematisch

Ook het fysiek inkapselen van de kern van de Russische installatie, zodat deze niet door de grond heen zakt (een zogenaamde meltdown) baart nog steeds zorgen. De sarcofaag die daar voor is gebruikt blijkt de voorziene periode van dertig jaar niet aan te kunnen en op instorten te staan. Bijna dertig jaar na de ramp zijn daar dus nog steeds honderden mensen bezig de situatie onder controle te krijgen. Naast de problemen bij een kernramp zijn restmaterialen ook een probleem bij een normale energieproductie als het kernenergie betreft. De brandstof van kerncentrales, verrijkt uranium wordt door de nucleaire reactie omgezet in onder andere het zwaar radioactieve plutonium. Dit restmateriaal zal voor de resterende stralingsperiode opgeslagen en bewaakt moeten worden. De zorg en kosten daarvan zal door komende generaties moeten worden opgebracht. Een keuze die opgelegd word door nu met kernenergie door te gaan.

Kernenergie in West Europa

Al vroeg interesse

Nederland is in 1939 begonnen met het opzetten van zoiets als een kernenergie programma. In dat jaar werd namelijk 10 ton uranium aangekocht voor onderzoek naar de mogelijkheden van deze nieuwe energiebron. Dat resulteerde twee decennia later in de opening van de eerste kerncentrale in 1960 in Petten, Noord Holland. In 1969 en 1973 werden ook in Dodewaard in Gelderland en Borsele in Zeeland kerncentrales gebouwd. De reactor in Petten is actief maar wordt vrijwel exclusief gebruikt voor onderzoek en de productie van isotopen voor diagnostiek en kankerbestrijding. De kerncentrale in Dodewaard is in 1997 op non actief gesteld en zal in 2045 volledig ontmanteld zijn. Van die drie is dus nu alleen Borsele in gebruik ten behoeve van publieke elektriciteitsvoorziening. Dat zal tot 2033 zo blijven, daarna sluit ook Borsele haar deuren.

petten

Uitfaseren kernenergie Duitsland

In Nederland is er dus na 2033 geen sprake meer van elektriciteitsproductie uit kernenergie. Alhoewel we door de aankoop van stroom uit Frankrijk en Duitsland daar waarschijnlijk nog wel gebruik van maken. Dit zijn, door het aantal kerncentrales de grootste spelers op het gebied van kernenergie. Duitsland heeft nog zo’n 8 kerncentrales met 12 actieve reactoren. Frankrijk bezit zelfs 20 installaties met een whopping 58 actieve reactoren. Duitsland besloot in 2011, na de ramp in Fukushima het gebruik van kernenergie uit te faseren. Daar moet rond 2022 de laatste kerncentrale zijn deuren gesloten hebben. Tegen die tijd moet de 16% elektriciteit die de kerncentrales daar aan het totaal leveren op ander wijze worden gegenereerd. Overheid en energie bedrijven spenderen daar tientallen miljarden om passende alternatieven te ontwikkelen.

Frankrijk reduceert fors

Ook in Frankrijk wordt het gebruik van kernenergie teruggeschroefd. Daar wordt nog steeds zo’n 75% van de elektriciteitsproductie door kerncentrales geleverd. De Fransen streven naar een reducering van een derde van de productie. Zo moet in 2025 het aandeel in de elektriciteitsproductie die van kerncentrales komt naar 50% worden terug gebracht. Plannen voor nieuwbouw worden opgeschort en ook daar wordt nadrukkelijk naar andere mogelijkheden gekeken. In West Europese context kan dus gesproken worden over een neergaande trend als het kernenergie betreft. Dat is terug te vinden in het realiseren van een gedeelde Europese wens om minder afhankelijk te zijn van kernenergie. Dat zal nog wel even duren aangezien het opzetten van vervangende energieproductie en het ontmantelen van alle installaties nog wel een decennia of twee a drie zal gaan kosten.

kerncentrales eu